Een vrije zaterdagochtend. Je telefoon is volledig opgeladen. Je vertrekt naar de bergen voor een dagje skiën of snowboarden. Bij de derde afdaling haal je je toestel uit je zak om te kijken hoe laat het is. Het scherm blijft zwart. Ondanks meerdere pogingen om hem weer aan te zetten, moet je het opgeven en je activiteit voortzetten.
Dit is geen op zichzelf staand geval, maar een volledig voorspelbaar gedrag van de meeste mobiele apparaten bij vrieskou. Het is belangrijk te weten dat smartphones gevoelig zijn voor extreme temperaturen: te veel hitte verkort de levensduur van lithium-ionaccu’s, en extreme kou kan voor een plotselinge uitschakeling zorgen.
Het positieve is dat smartphones, eenmaal weer op normale temperatuur, hun werking hervatten zonder dat er sprake is van langetermijneffecten.
Technologie-expert en auteur Seth Porges heeft na tests in extreme kou vastgesteld: “Hoewel sommige smartphones sneller uitvallen dan andere door de kou, lijken ze allemaal normaal te functioneren zodra de temperatuur weer redelijk wordt.”
Porges licht de waargenomen drempels toe: “We hebben gemerkt dat rond -10 graden sommige schermen donkerder worden en een kritische melding over een bijna lege batterij tonen.”
Hij specificeert: “Bij -20 graden schakelden sommige modellen direct uit, en bij -30 graden ondervonden vrijwel alle toestellen grote problemen met de schermen en de batterijen, waardoor ze praktisch onbruikbaar werden.”
Linda Nazar, hoogleraar chemie aan de University of Waterloo, bevestigt dat de meeste telefoons geen permanente schade oplopen na blootstelling aan kou. Ze waarschuwt echter dat accu’s van mindere kwaliteit wél blijvende schade kunnen ondervinden. Zodra het toestel is opgewarmd, zou het opnieuw opstarten normaal moeten verlopen. Dit hangt echter volledig af van de materialen die door de fabrikant van de batterij zijn gebruikt.
Fabrikanten van mobiele apparaten raden aan om telefoons en tablets niet bloot te stellen aan te koude temperaturen.
Hoe verstoort kou lithium-ionbatterijen?
Het antwoord is duidelijk: ja, lage temperaturen (net als hoge temperaturen) schaden de prestaties van lithium-ionbatterijen.
Temperaturen lager dan -10 graden zorgen er vaak voor dat de lading snel wegvalt of dat het toestel helemaal stopt met werken. De verklaring is natuurkundig: extreme kou vertraagt de beweging van elektronen in de accu zó sterk dat deze geen energie meer kan vrijgeven.
Paradoxaal genoeg vertraagt in matig koele omstandigheden ook de natuurlijke zelfontlading van ongebruikte batterijen. Dit verschijnsel verklaart waarom sommige specialisten aanraden reservebatterijen voor pc of smartphone koel te bewaren, bijvoorbeeld in de koelkast.
Wat je hieruit kunt meenemen
Het is onverstandig om volledig op je mobiele apparaten te vertrouwen wanneer je reist in barre winterse omstandigheden. Als je bijvoorbeeld op winterwandeling gaat, zorg dan altijd voor een noodoplossing voor navigatie, want je smartphone kan onverwacht uitvallen. Neem een powerbank mee of zorg voor manieren om je telefoon warm te houden.
